De terugkeer van Radio Caroline.
----------------------------------------

Deze aangekondigde akties beperken zich tot een aantal vragen in de Tweede Kamer. Minister-president De Jong verklaart daarop dat hij de maatregelen zal overlaten aan de volgende regering omdat zijn kabinet op het punt staat ontbonden te worden. In het kader van de komende verkiezingen acht hij het kennelijk nuttiger toch niet op te treden tegen de nog steeds erg populaire zeezenders.

Dat geeft een aantal niet te stuiten radiofreaks alvast de gelegenheid om een nieuwe zender voor de Nederlandse kust te verankeren. In Zaandam liggen immers nog steeds beide Caroline-zendschepen. Onbeheerd, verlaten en grotendeels vernield. In de voorbije vier jaar hebben de ex-zendschepen duidelijk af te rekenen gehad met honderden souvenierjagers. De inboedel uit beide schepen is gewoon weggejat !

Op 29 mei 1972 worden zowel de 'mv Caroline', als de 'mv Mi Amigo', door de huidige eigenaar 'Wijsmuller' openbaar verkocht. Het eerste schip wordt opgekocht door een slopersbedrijf en gaat meteen onder de hamer !
Het vroegere South schip, de mv Mi Amigo, verhuist naar de Hofmann Shipping Agency. Ook deze firma heeft de intentie om het zaakje helemaal te slopen. Na felle onderhandelingen slaagt de Hollandse 'Free Radio Association', een groepering van vrije radiofanaten, er echter in om het schip aan te kopen.
Er wordt meteen aangekondigd dat de organisatie het zendschip wil ombouwen tot drijvend piratenmuseum. Als echter blijkt dat de zenders aan boord nog best te reparen zijn ontstaan heel andere plannen. Begin september verlaat de mv Mi Amigo de haven, richting Engeland, omdat daar meer interese zou zijn voor dergelijk piratenmuseum. Het schip bereikt niet eens de Engelse kust, want eenmaal buitengaats wordt voor Scheveningen het anker uitgegooid. Verantwoordelijk voor de 'vlucht' is ene Gerard van Dam. Samen met een stel vrienden en zeezenderfreaks wordt meteen duchtig gesleuteld aan zenders en studio om van het aangekondigde museum toch maar een drijvend radiostation te maken.

Op 29 september is het zover. De zender doet het min of meer en er wordt gestart met non-stop muziek op de 263 m.
Er worden geen aankondigingen gedaan, het station heeft zelfs geen naam.
Het blijft voorlopig bij onregelmatige testuitzendingen. Soms is de zender dagen uit de lucht, dan wordt opnieuw enkele uren uitgezonden. Omdat het optimaal funktioneren van de zender uitblijft krijgt de hoofdzendtechnicus van Radio Noordzee een flink aanbod om het ding in orde te brengen. Peter Chicago gaat erop in en op 30 november kan eindelijk op een min of meer professionele manier gestart worden. 's Anderendaags houdt de non stop muziek op en een aantal Engelse deejays maken hun eerste programma's. Het station heeft niettemin nog steeds geen naam, ook de deejays blijven onbekend. Ontvangstrapporten kunnen evenwel opgestuurd worden naar het postbusadres van Gerard van Dam. Er worden zo'n duizend brieven ontvangen...

Op 17 december verhuist het onbekende radiostation naar de 197 m, meteen wordt voor het eerst een naam genoemd, 'Radio 199'. Er zijn nu ook een aantal Nederlandstalige deejays aan boord. Dan blijkt dat 'Radio 199' slechts de helft van het nieuwe project is. Want het lag oorspronkelijk in de bedoeling om op de 197m. uitsluitend Nederlandstalige programma's uit de zenden als 'Radio 199', terwijl op de 253m. een Engelstalige service moet starten onder het klinkende 'Radio Caroline'. Een zware novemberstorm heeft echer de antenne van het zendschip doen breken, waardoor een weinig doeltreffende noodantenne geïnstalleerd moest worden.
Daarom worden nu de Engelse en de Nederlandse programma's op dezelfde frequentie uitgezonden. Vlak daarop wordt 'Radio 199' toch omgedoopt tot 'Radio Caroline'. Na vier jaar afwezigheid is Engeland's eerste zeezender geslaagd in een onverwachte come back. Zij het onder Nederlands initiatief en met enkele Nederlandse programma's. Een aantal worden gemaakt door ene Peter Brian die later bekend zal worden als Peter Vandam. Het duurt echter niet lang. De bemanning die het beu is om gratis te werken, de organisatie heeft alles behalve geld, verlaat het zendschip. Eén dag later komt de Radio Noordzee-tender langzij de mv Mi Amigo liggen. Aan boord is de misnoegde Caroline kapitein vander Kamp. Hij laat de ankerketting van het zendschip doorbranden en de mv Mi Amigo wordt voor de tweede maal in haar bestaan, onvrijwillig, naar Amsterdam gesleept !

Kapitein vander Kamp wil beslag laten leggen op het zendschip om op die manier de achterstallige lonen te vorderen. De scheepvaartinspectie verklaart de Mi Amigo bovendien een drijvend wrak. Er moeten een aantal serieuze reparaties verricht worden. Die worden in allerijl door de deejays uitgevoerd omdat de overige leden van de bemanning de Haarlemse rechtbank proberen te overhalen om het schip alsnog aan de ketting te leggen. Het lukt de noeste arbeiders om de scheepvaartinspectie te overtuigen van de hernieuwde zeewaardigheid. Gebruik makend van de eindejaarsfuiven kan de mv Mi Amigo, daarop, zonder veel problemen, opnieuw naar de open zee gebracht worden.

Ronan O' Rahilly, die intussen ook weer is komen opdagen en het hele zaakje heeft overgenomen, is er inmiddels in geslaagd om van een kledingszaak de nodige fondsen los te krijgen. Het grootste deel van de schulden word betaald, de kledingszaak zal gratis reclame krijgen.

Gerard van Dam en kapitein vander Kamp worden ontslagen en op 3 januari is 'Radio Caroline' terug in de lucht. Dit keer op de vertrouwde 253 m. Er start meteen een meer geordende programmering. Overdag zijn Nederlandstalige uitzendingen met o.a. Joop Verhoop, Bert Bennett en Ad Petersen. 's Nachts zijn er Engelstalige programma's met enkele ex-radio Noordzee deejays.
De nieuwe Radio Caroline kent niet dat grote succes van de zestiger jaren.
Er blijft weinig geld binnenkomen en de deejays worden er op uitgestuurd om zelf reclames te ronselen. Ook de technische problemen blijven aanhouden.
Midden januari ontsnapt het zendschip ternauwernood aan een flinke brand.
Er wordt wel een kantoor opgericht in Den Haag en is er een min of meer regelmatige tendering. Bij een poging om een sterkere zender aan te sluiten, begeven de generatoren het.

Op 26 januari 1973 is 'Radio Caroline' opnieuw uit de lucht. Datum van terugkeer, onbekend...

Tekens aan de wand.
-------------------------

De terugkeer van 'Radio Caroline' en de concurrentie van haar Nederlandstalige programma's heeft 'Radio Veronica' dit keer het hoofd niet laten verliezen. De tanende populariteit, na de catastrofale bomaanslag op de 'Mebo II' en de wakker geworden Nederlandse overheid doen de Veronica-directie, in Juli 1971, uitpakken met de aktie : 'Veronica blijft als u dat wilt'. Een initatief waarbij Veronica-medewerkers en honderden fans het hele land in trekken met petitiekaarten. Bijna twee miljoen Nederlanders (maar ook Vlamingen) zetten hun handtekening tot het behoud van Veronica. Er wordt nu ook een weekblad uitgegeven. Programmaleider Rob Out, is tevens hoofdredacteur van het magazine. Er wordt gehoopt via deze publicatie beter het hoofd te kunnen bieden aan eventuele maatregelen van de Nederlandse overheid. Op 29 februari van datzelfde jaar pakt Radio Veronica uit met haar 'B-day'.
Een dag waarbij het station alleen maar muziek van de 'Beatles' draait. Twintig uur lang. Meteen heeft Veronica het wereldrecord Beatlesplaten draaien van een Amerikaaans station met liefst twaalf uur verbeterd !

Op 30 september moet 'Radio Veronica', de golflengte waarop ze bijna twaalf jaar heeft uitgezonden, verlaten. Doordat de Zwitserse zender van Beromunster, die eveneens op de 192 m. uitzendt, de sterkte flink zal opdrijven, is er voor de zeezender geen andere mogelijkheid dan een nieuwe frequentie te zoeken. Na vele tests wordt de 538 gekozen.
Radio Veronica heeft nauwelijks haar oude golflengte verlaten als deze wordt ingepalmd door 'Radio Noordzee Internationaal'. Tijdens de verrassende testuitzending wordt door deejay Tony Allan verteld dat het de bedoeling is om via deze tweede zender louter Engelse programma's op de 192 m. uit te zenden. De technische installatie op de 'Mebo II' kan deze twee zenders echter niet probleemloos aan en drie dagen later wordt het nut van dit experiment al weer in vraag gesteld. Daarop verklaart de directie dat het eigenlijk alleen maar de bedoeling was om de adverteerders te laten zien dat er ook nog een tweede zender aan boord is, voor noodgevallen. De ware reden is stukken eenvoudiger ; Door deze actie trekt 'Radio Noordzee' de aandacht van de Veronica-luisteraars gewoon naar zich toe natuurlijk.

'Radio Veronica' op de nieuwe 538 m., laat intussen nog maar eens een ander geluid horen. Aangepaste jingles en een uitstekende programmatie garanderen weer een hernieuwde populariteit. De ontvangst is nu in heel Nederland uitstekend tot goed te noemen. In Engeland en België daarentegen zijn de programma's veel slechter te beluisteren dan voorheen...

Ook voor 'RNI' gaan de zaken inmiddels uitstekend. Door de bomaanslag is de luisterdichtheid enorm toegenomen ! Per kwartaal telt het station zo'n miljoen luisteraars meer ! Er komen nieuwe deejays bij, en de live-programma's worden uitgebreid. De kleine studio's in Hilversum worden geruild voor een riante boerderij in Naarden. Radio Noordzee kent een dusdanig succes dat programmaleider John de Mol jr. op 24 oktober 1972, in zijn eentje besluit om de Engelse nachtuitzendingen te schrappen. Dat is echter helemaal niet naar de zin van de Zwitserse eigenaars en een week later is de Engelse service reeds terug !

Radio Noordzee blijft in de belangstelling, zeker als het station beschuldigd wordt, door een ontslagen deejay, van internationale spionage. Grote krantenkoppen hierover blijven de aandacht op de zender vestigen. Het blijkt echter een storm in een glas water te zijn...

Zowel Radio Veronica als Radio Noordzee blijven razend populair. Ook het nieuwe Nederlandse kabinet Biesheuvel, die het gevallen kabinet De Jong opvolgt, neemt geen maatregelen om de uitzendingen te verbieden. Eind 1972 valt de regering Biesheuvel echter vrij onverwacht...

Een zee van tranen bij het afscheid van de Nederlandse piraten.
---------------------------------------------------------------------------- --

Terwijl Radio Veronica en Radio Noordzee Internationaal een harde concurrentieslag leverden, waarbij men zelfs om geen brandbommetje verlegen zat, maakte de Nederlandse regering zich klaar om het laatste hoofdstuk van de nationale radiopiraterij te gaan schrijven. De nieuwe verkiezingen hebben de socialisten aan de macht gebracht, onder leiding van Joop den Uyl.
Minister van C.R.M. (Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk) wordt Harry Van Doorn. Hij kondigt onmiddellijk aan dat er onder zijn beleid een einde zal komen aan Veronica en Noordzee...

Advokaat vader Abraham.
-------------------------------

Radio Veronica, dat al een hele tijd acties voert, vat het plan op om een reuze-demonstratie te organiseren in Den Haag. De optocht zal op 18 april doorgaan, dag waarop er in de Tweede Kamer ook een hoorzetting gehouden zal worden over de zeezenders. Via haar radiostation en haar blad wordt er intens naar 18 april toegeleefd !

Het pakt echter helemaal anders uit als op 2 april een onverwachte voorjaarsstorm ongenadig toeslaat. Half Nederland wordt zwaar getroffen. De 'Mebo II' loopt heel wat zender- en antenneschade op. De 'mv Mi Amigo' wordt duchtig dooreen geschud en de 'Norderney' slaat van haar anker en strandt op enkele honderden meters van de Scheveningse pier. Meteen is het station haar belangrijkste steun voor de demonstratie kwijt ! Doch precies door dit feit krijgt 'Radio Veronica' nu nog meer aandacht in de pers, op de Hilversumse zenders en van collega Noordzee. Dagenlang wordt er alleen over de stranding en de meeting gepraat en geschreven.

Het vlottrekken van de Norderney blijkt een zware karwei te worden. Verschillende pogingen mislukken en het zendschip blijft op het Scheveningse strand liggen. Duizenden trouwe luisteraars gaan de stille muziekboot van dichtbij bekijken. Edwin Bollier, één van de eigenaars van het concurrende Noordzee, biedt de tweede zender op zijn schip aan voor de Veronica-programma's. Bull Verweij vindt dit kennelijk teveel goedheid en gaat er niet op in. Een voorstel van Ronan O'Rahilly om vanaf de 'mv Mi Amigo' te gaan uitzenden wordt wel in dank aanvaard. De technici van Veronica herstellen de apparatuur op het zendschip van de Ier en op 11 april is Nederlands' meest geliefde radiostation terug in de lucht, tot opluchting van de directie en de luisteraars.

Op 18 april, dag van de hoorzitting, slaagt een sleepboot erin om de Norderney opnieuw vlot te krijgen. Eén uur later ligt de schuit terug op haar vertrouwde ankerplaats en kan er opnieuw uitgezonden worden. De demonstratie in Den Haag groeit uit tot de grootste optocht ooit in Nederland gehouden. Zo'n honderdvijftigduizend enthousiaste Veronica-luisteraars betogen voor het behoud van hun geliefde station. Onder hen stappen veel bekende figuren uit de show- en sportwereld op !
Tijdens de hoorzitting in de Tweede Kamer verdedigen mensen als Willeke van Amelrooy, Vader Abraham en de Zangeres zonder Naam het station. De dag wordt besloten met een reusachtig gratis openluchtconcert waarop o.a. Golden Earring optreedt...

Caroline opnieuw in de lucht !
-----------------------------------

Dankzij de hulp van de Veronica-technici is de zendapparatuur van Radio Caroline weer grotendeels hersteld. De bemanning zet met vernieuwde krachten nu ook een gloednieuwe zendmast overeind en er komt een tweede studio aan boord. Het duurt dan ook niet lang meer vooraleer Radio Caroline aan haar zoveelste comeback begint. Doch ook dit keer slaagt men er niet in om van het station een succes te maken. Financiële en nieuwe technische problemen halen het de zender, op 26 juni nog maar eens uit de lucht !

En alsof drie stations niet genoeg zijn is er nu plotseling sprake van ene 'Radio Condor'. Het project is een initiatief van Steph Willemsen en Gerrit Elferink. Samen zijn ze al jaren bezeten van vrije radio-uitzendingen. Al hun geld is intussen opgegaan aan de aankoop van de IJslandse trawler 'Emma' en in de uitrusting ervan als zendschip.
Beide heren hebben nogal wat sympathie voor het ter ziele gegane 'Capital Radio' en willen een gelijksoortig station uitbouwen.
Hun project zal geen popstation worden, maar muziek brengen voor minderheden, sociale programma's hebben en religieuze uitzendingen. Dominee Toornvliet en Dominee Johan Maasbach hebben alvast programmatijd gekocht.

Op 30 juli 1973 gaat het naar de open zee toe. Maar op 10 augustus breekt de ankerketting van het motorloze vaartuig. Het wordt naar IJmuiden gesleept. Het geld is intussen helemaal op en na enkele speculaties verkoopt de heer Willemsen zijn schuit aan de Belg Adriaan van Landschoot...

Een gevecht op leven en dood !
-------------------------------------

'Radio Veronica' gaat nu onverpoosd door met haar strijd op leven en dood.
De 'Veronica Omroep Stichting' wordt opgericht. In de Nederlandse omroepwet is immers voorzien dat de minister ook zendtijd kan toewijzen aan andere instellingen dan de omroepverenigingen. Veronica wil daarom, naast de drie Hilversumse stations, niet commerciële popprogramma's gaan brengen, op een vierde golflengte. De minister gaat echter niet in op het voorstel.
Daarom wordt dan maar de 'Veronica Omroep Organisatie' op poten gezet, met de duidelijke bedoeling zendtijd aan te vragen als omroepvereniging.
Ook 'Radio Noordzee' beseft nu dat er wel eens een einde zou kunnen komen aan het vrij zenden vanop zee. Zij richten de organisatie 'Radio & TV Noordzee' op.

Beide zenders beginnen een ledenwerfactie. Er zijn immers minstens 15.000 leden vereist om tot het Nederlandse omroepbestel toegelaten te worden als aspirantomroep. Halen ze die, dan moeten er zowel radio- als televisieprogramma's gemaakt worden ! Verschillende Nederlandse artiesten nemen nu zelfs strijdliederen op voor de bedreigde stations.
De ledenwerfactie van Veronica kent een groot sukses. Binnen de twee weken zijn er honderdduizend leden. Radio Noordzee blijft bij veertigduizend steken...

Kreten als 'Veronica moet aan land' en 'Radio Noordzee, hou'm in de lucht' zijn niet meer weg te denken.
In de Kamers wordt intussen het doodvonnis van de zeezenders getekend. Met 49 stemmen voor en 12 tegen. De stations zullen verdwijnen.
Medewerking, hoedanook, aan radiopiraten, zal strafbaar worden voor iedereen die de Nederlandse nationaliteit heeft. Het beruchte 'Verdrag van Straatsburg' zal van kracht worden. Het is januari 1974...

Dan beslist minister van Doorn dat zowel de V.O.O. als R.T.V. Noordzee geen zendtijd krijgen als aspirantomroep. De V.O.O. gaat meteen in beroep. RTV Noordzee geeft zich gewonnen. Tevens maakt de minister bekend dat beide zenders op 31 augustus 1974 hun laatste legale zenddag zullen kennen. De verslagenheid is alom. Bij de luisteraars en bij de medewerkers.

Op zaterdag 31 augustus 1974 is zowat de gehele Veronica-ploeg aan boord van de 'Norderney' om afscheid te nemen van de luisteraars. Met een door tranen verstikte stem neemt programma-leider Rob Out om precies zes uur afscheid van de miljoenen luisteraars. Na ruim 14 jaar verdwijnt 'Radio Veronica' op de tonen van het Nederlandse volkslied...

Voor de zovele luisteraars rest er nu alleen nog 'Radio Noordzee'. De knoppen van even zovele radiotoestellen worden dan ook naar dat station gedraaid. Om acht uur 's avonds gaat 'R.N.I.' uit de lucht op de tonen van haar tune 'Man of action'.
Het Nederlandse zeezenderavontuur is voorbij... Bij honderden toestellen zitten snikkende mensen die nog steeds niet kunnen geloven dat hun favoriete programma's nooit meer te horen zullen zijn...

De Mebo naar Libië.
------------------------

Een week na het droeve einde wordt de 'Mebo II' de haven van Slikkerveer binnengebracht. Het ligt in de bedoeling om het zendschip een grondige schoonmaakbeurt te geven en er dan mee naar Italië te varen om er te starten als 'Radio Nova International'. Op 10 october wordt het zendschip echter door de Nederlandse justitie aan de ketting gelegd, wegens het onwettig herbergen van zendapparatuur. Pas na maandenlange procesvoering van de eigenaars geeft de overheid het schip vrij. De 'Mebo II' wordt daarop verhuurd aan kolonel Ghadaffi van Libië die er uitzendingen mee wil verzorgen voor de Libische omroep.

In maart 1978 wordt het zendschip zelfs definitief gekocht door deze Arabische leider. De 'Norderney' van Radio Veronica blijft na 31 augustus op zee liggen. Geruchten doen de ronde dat het verkocht werd aan een onbekend land. Midden augustus 1975 wordt het schip vrij onverwachts de haven van Amsterdam binnengesleept. Het ligt in de bedoeling van de V.O.O. het schip zelf te beheren. Het blijkt echter een te dure zaak te worden en de schuit wordt precies één jaar later verkocht aan de firma Kalkhaven uit Dordrecht, die het wil gaan gebruiken voor reclamestunts. De zenders zijn inmiddels verkocht aan Bollier, die ze op de Mebo II geeft geïnstalleerd.
Na heel wat touwtrekken met het ministerie van C.R.M. slaagt de V.O.O. er uiteindelijk toch nog in om begin October 1978 door te dringen tot het Nederlandse omroepbestel als volwaardige C-omroep.
Toch nog een nieuwe zeezender.
---------------------------------------

Het optreden van de Nederlandse regering lijkt echter geen definitieve rem gezet te hebben op de plannen van vele andere Nederlandse radio-avonturiers.
Het duurt echter wel tot augustus 1978 vooraleer er opnieuw zeezenderklanken uit de radio komen. Gerard van Dam, die we kennen van de terugkeer van 'Radio Caroline', is immers nog steeds bezeten van drijvende radio-omroepen. Hij slaagt erin om een vissersschuit op de kop te tikken en om te bouwen tot zendschip. De vroegere 'Express' wordt de 'Aegir' en Van Dam sleutelt met een stel vrienden net zolang aan het schuitje tot het er als radio-station uitziet. Dit alles gebeurt in de haven van Scheveningen, bijna onder het oog van de justitie. Er zijn geen moeilijkheden, tot op de dag dat de 'Aegir' open zee wil kiezen. De heren radiomakers blijken de PTT onderschat te hebben, want tijdens het 'even' uittesten van de zender in de haven (!) grijpt de PTT in !

Aan boord worden vijf zenders in beslag genomen, tienduizend platen en kant en klare programmabanden om zo'n twee maanden ongestoord uit te zenden. Het nieuws van de inbeslagname slaat in als een bom. Niemand had immers nog een nieuwe zeezender verwacht ! Het zendschip wordt echter niet aan de ketting gelegd omdat daar geen bevel voor is. Gerard van Dam grijpt de kans met beide handen aan en op 26 juni verdwijnt het zendschip uit de haven. Na een zwerftocht doorheen verschillende Nederlandse havenplaatsjes, waarbij veiligheidshalve de naam van het schip veranderd wordt, gaat het zendschip voor anker bij de kust van het Belgische Knokke.
In allerijl worden twee oude Belgische legerzenders aan boord gebracht. Nieuwe studio-apparatuur wordt eveneens geleverd door een enthousiaste Belg.

Via diverse vrije radio-organisaties worden deejays en technici gezocht. De zaak wordt zo goed en zo kwaad als het gaat in elkaar geknutseld en op 21 augustus slaagt de techcicus erin om de hele handel aan de praat te krijgen. Nederland heeft opnieuw een zeezender ! Het station krijgt de naam 'Radio Del Mare' mee. Golflengte is 192 m !
De zeezender krijgt echter niet de kans om te bewijzen dat het wat zou geworden zijn, want tijdens een krachtige storm slaat het zendschip, op 21 augustus, van haar anker. De drie bemanningsleden, die nooit eerder gevaren hebben, roepen via de zender om hulp. Die komt er en De 'Aegir' wordt meteen naar de haven van Maassluis gesleept. De Nederlandse regering die nog niks ondernomen heeft tegen de nieuwe piraat, laat het zendschip dit keer wel aan de ketting leggen in de douanehaven van Rotterdam. De bemanning wordt gearresteerd en ondervraagd, maar niet opgepakt.
'Radio Del Mare' is minder dan drie weken in de lucht geweest.

Met 'Del Mare' komt slechts een voorlopig einde aan het Nederlandse zeezenderepos. Een nieuw hoofdstuk zou echter pas jaren later toegevoegd worden. In 1978 wordt echter nog steeds in het Nederlands uitgezonden vanop schepen geankerd in de Noordzee, alleen zijn het dit keer de dappersten der Galliers die zorgen voor die muziekstroom vanop zee. Belgen dus. Hoe dat kan leest u in "Het Belgische zeezender epos".